UWAGA – CZYLI JAK WSPOMAGAĆ KONCENTRACJĘ U PRZEDSZKOLAKA
Są dzieci, które wyglądają, jakby myślały o „niebieskich migdałach”:
Patrzą – ale nie widzą.
Słyszą – ale nie słuchają tego, co się do nich mówi.
Nie reagują na polecenia.
Mimo prawidłowego rozwoju umysłowego mają trudności z dłuższą koncentracją uwagi. Są przy tym pełne energii i z trudem mogą usiedzieć na jednym miejscu. Zazwyczaj impulsywne, mówią i robią natychmiast to, co właśnie przyszło im na myśl. To dzieci z zaburzeniami uwagi – problemem, który w dzisiejszym świecie dotyka coraz większej liczby przedszkolaków.
SKĄD SIĘ BIORĄ PROBLEMY Z KONCENTRACJĄ?
Bardzo częstą przyczyną trudności jest nadmierna ilość bodźców w otoczeniu dziecka. Telewizor, tablet, reklamy, dźwiękowe zabawki czy grające książeczki powodują, że mózg malucha przyzwyczaja się do szybkiej zmiany obrazów i hałaśliwego tła. Dziecko przestaje reagować na subtelniejsze dźwięki – jak ludzka mowa czy ciche polecenia. W efekcie może wydawać się „nieobecne”, łatwo się rozprasza i ma trudność z podjęciem spokojnej, skupionej aktywności.
OBJAWY ZABURZEŃ UWAGI I KONCENTRACJI U DZIECI
-trudność ze zwróceniem uwagi na szczegóły,
-brak umiejętności skupienia się na jednym zadaniu przez dłuższy czas,
-brak reakcji na przekazywane komunikaty,
-porzucanie zadania przed jego ukończeniem lub wykonywanie go niedbale,
-niechęć do podejmowania wysiłku umysłowego,
-szybka dekoncentracja pod wpływem nawet słabych bodźców (hałas, ruch, rozmowy w tle).
DLACZEGO WARTO ĆWICZYĆ KONCENTRACJĘ?
Koncentracja to kluczowa umiejętność w rozwoju dziecka – wpływa nie tylko na naukę, ale i na emocje, relacje z rówieśnikami, a nawet zdrowie psychiczne i fizyczne.
Dziecko w wieku:
2–4 lat potrafi skupić się na 5–15 minut,
5–6 lat – na około 20–30 minut.
To naturalne, że czas skupienia jest ograniczony, ale można go stopniowo wydłużać poprzez zabawę i odpowiednie ćwiczenia.
PRZYKŁADOWE ĆWICZENIA I ZABAWY WSPOMAGAJĄCE KONCENTRACJĘ UWAGI
1. Czytanie z reakcją Dorosły czyta bajkę, a dziecko ma reagować na umówione słowo (np. „król”) klaśnięciem lub podskokiem. Ćwiczy uważne słuchanie i kontrolę impulsów.
2. Wystukiwanie rytmu Dorosły wystukuje rytm (np. klaśnięcia, uderzenia w bębenek), a dziecko próbuje go powtórzyć. Pomaga w skupieniu uwagi słuchowej i rozwija pamięć sekwencyjną.
3. Wyszukiwanie szczegółów Porównywanie dwóch obrazków i odnajdywanie różnic lub wyszukiwanie konkretnego elementu na ilustracji. Wzmacnia koncentrację wzrokową i spostrzegawczość.
4. Zapamiętaj kolejność Układamy w rzędzie kilka przedmiotów, a dziecko zapamiętuje ich układ. Po zasłonięciu próbuje odtworzyć kolejność lub wskazać, który przedmiot zniknął. Ćwiczy pamięć operacyjną i uwagę.
5. Gry planszowe i puzzle Memory, domino, warcaby, a dla starszych przedszkolaków – proste szachy. Rozwijają cierpliwość, logiczne myślenie i umiejętność planowania.
6. Rysowanie po śladzie i łączenie kropek Zabawy manualne, które uczą skupienia, precyzji i koordynacji wzrokowo-ruchowej. Świetne w przygotowaniu do nauki pisania.
7. Pytania do ilustracji Pokazujemy dziecku obrazek, prosimy o zapamiętanie szczegółów, po czym zadajemy pytania typu: „Jakiego koloru był domek?”, „Kto stał obok drzewa?”. Ćwiczy pamięć wzrokową i skupienie na zadaniu.
DODATKOWE, KREATYWNE ZABAWY DLA PRZEDSZKOLAKÓW
„Cicho jak myszka – głośno jak lew” Dorosły wydaje polecenia: „Teraz mówimy jak myszka!”, „Teraz jak lew!”, „Teraz cicho jak kotek śpi!”.
Dziecko musi kontrolować tempo, głośność i emocje – doskonałe ćwiczenie uwagi i samoregulacji.
„Zgadnij, co zniknęło” Na stole leży kilka przedmiotów. Dziecko przygląda się im, po czym zamyka oczy, a dorosły chowa jeden.
Dziecko zgaduje, co zniknęło. Ćwiczy pamięć, koncentrację i spostrzegawczość.
„Zielone – czerwone” (wersja ruchowa) Dorosły pokazuje zielony kartonik – dziecko biegnie. Czerwony – zatrzymuje się. Można wprowadzić inne kolory z dodatkowymi zadaniami (np. żółty – podskok).
Trenuje kontrolę zachowania, reagowanie na bodźce i skupienie.
„Echo” Dorosły mówi krótkie zdanie lub sekwencję słów, a dziecko powtarza jak echo – najpierw krótkie, potem coraz dłuższe.
Ćwiczy pamięć słuchową i koncentrację językową.
„Zabawy w ciszy” (mindfulness dla dzieci) Dziecko kładzie się na dywanie i słucha przez minutę dźwięków wokół – tykania zegara, szumu wiatru, ptaków za oknem. Potem opowiada, co usłyszało.
Rozwija uważność, wyciszenie i spokój wewnętrzny.
JAK WSPIERAĆ KONCENTRACJĘ NA CO DZIEŃ?
Ogranicz nadmiar bodźców – telewizor, radio i tablet nie powinny grać w tle. Wprowadzaj stały rytm dnia – rutyna daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i porządku. Dbaj o sen i ruch – zmęczone lub niewyspane dziecko nie potrafi się skupić. Dziel zadania na małe etapy – łatwiej utrzymać zainteresowanie. Chwal za wysiłek, nie tylko efekt – buduj motywację wewnętrzną.
Podsumowanie
Koncentracja nie pojawia się sama z siebie – to umiejętność, którą można i warto ćwiczyć od najmłodszych lat. Wspierając dziecko poprzez zabawę, cierpliwość i pozytywne emocje, pomagamy mu rozwijać mię tylko uwagę, ale też wiarę w siebie, spokój i radość z nauki.
zródło: https://ponadwszystko.com/?s=koncentracja